Historia szkoły

IMG_3130Ogromny wpływ na kształtowanie się kultury muzycznej Malborka i jego okolic   po II wojnie światowej miała działalność Społecznego Ogniska Muzycznego. Malborskie Ognisko powstało w 1952 roku jako jedno z pierwszych na terenie województwa pomorskiego. Inicjatorem powołania do życia Ognisk Muzycznych było Zjednoczenie Związków Śpiewaczych i Instrumentalnych w Gdańsku. Zjednoczenie czuło wielką potrzebę społeczeństwa polskiego na Ziemiach Odzyskanych umuzykalniania dzieci i młodzieży. Organizatorami byli dyrygenci działających już chórów. W Malborku chór „Lutnia” prowadziła Lucyna Kucharska – wykształcona muzycznie, która została również dyrektorem nowo powstałego Ogniska. Funkcja była społeczna, zakres obowiązków duży, bo dyrektor musiał zaangażować nauczycieli, znaleźć lokal, zatrudnić sekretarza, który byłby równocześnie księgowym, uzyskać instrumenty. Próby chóru „Lutnia” odbywały się w Świetlicy Związku Zawodowego Kolejarzy, więc tutaj zaczęły się pierwsze lekcje z uczniami Ogniska. Powstały cztery klasy: fortepianu – nauczyciel Anna Wróblewska, akordeonu – Henryk Rzepiński, śpiewu i fortepianu – Janina Wyrzykowska, oraz klasa skrzypiec, której nauczycielem był najpierw Jan Szulc, później Stefan Dubyna. Administrację Ogniska prowadził Władysław Wyrzykowski. W roku szkolnym 1952/53 Ognisko Muzyczne liczyło około 50 uczniów, którzy wnosili comiesięczną opłatę. Z tych pieniędzy otrzymywali pensje nauczyciele i sekretarz szkoły. W niedługim czasie zaistniała potrzeba powołania nowych placówek nauczania muzyki. W szkole podstawowej nr 2, na Piaskach, powstała klasa skrzypiec i akordeonu z prowadzącym naukę na tych instrumentach Janem Grobelnym. Były także dwie filie – w Starym Polu – klasa fortepianu i akordeonu – nauczyciel Longin Kosiński i w Nowym Stawie – uczyli tam Józef Grzymała i Franciszek Gruszka. W 1954 roku zaczęło działalność Ognisko Baletowe, które prowadziła Halina Staniewska, akompaniowała do tańca Janina Wyrzykowska. Na lekcje muzyki i tańca uczęszczały całe rodziny. Najliczniejsze rodzeństwa to Kucharscy, Brzozowscy, Barcikowscy, Bornus, Wojtyłowicz, Filipowicz, Pruscy, Makarewicz, Glock, Smaruj, Pawlak, Dubyna, Zamojscy, Sidorczuk, Franaszek, Syguda, Siemińscy, Ostrzechowscy, Szymkowiak, Husak, Wyszyńscy, Groszkowscy, Sulikowscy, Czapla, Włodarek, Smyk, Skibiccy, Skradał, Kaczmarek, Kantorek, Drzewieccy. Swoją pierwszą pracę w Ognisku Muzycznym zaczęła również Helena Poremba – Grochowska. Miało to miejsce w 1959 roku. „Uczyłam fortepianu, akordeonu, chóru, piosenki, teorii i gitary, – mówi Helena Grochowska – były nawet takie lata, kiedy miałam w tygodniu 45 godzin (nie było wtedy wolnych sobót). Przepracowałam 30 lat”. Z takim samym stażem skończył pracę Zenon Szymkowiak, który uczył akordeonu. Od 1957 roku klasę skrzypiec poprowadził Czesław Haftkowski. Najliczniejszą klasę stanowili akordeoniści i tak kolejno pracowali: Anna Barczykowska, Jan Butowski, Witold Paszkiet, Jerzy Ścisłowski, Wacław Król. W 1962 roku Ognisko Muzyczne obchodziło X – lecie istnienia. Z tej okazji na koncercie jubileuszowym występowali zaawansowani skrzypkowie, pianiści, akordeoniści, grały duety, zespoły, śpiewał chór. Kilkoro absolwentów kontynuowało już naukę w średnich szkołach muzycznych. W Liceum Muzycznym w Gdańsku kształciła się skrzypaczka Daniela Wojtyłowicz. W roku X – lecia zakończyła pracę Lucyna Kucharska, wyjątkowa dyrektorka, która potrafiła docenić każdego nauczyciela i położyła wielkie zasługi w krzewieniu kultury w środowisku malborskim. Zrobiła wiele dla muzyki i pieśni, gdyż te dziedziny ukochała nad wszystko. „Jesteśmy Jej wdzięczni za to i ze wzruszeniem wspominamy spędzone z Nią lata” – mówi H. Grochowska.

     Od września 1962 roku dyrektorem Ogniska została Anna Wróblewska, która rządziła twardą ręką, ale bardzo skutecznie, bo wygrała batalię o lokal dla Ogniska przy ul. Poczty Gdańskiej 3. Do chwili uzyskania własnego lokum lekcje odbywały się w wielu punktach miasta, a nawet w prywatnych mieszkaniach dyrektorki i nauczycieli. W 1962 roku reaktywowano pracę Ogniska Baletowego. Zajęcia odbywały się początkowo w świetlicy poczty nr 2, a później w sali gimnastycznej Szkoły Podstawowej nr 1. Nauczycielami byli kolejno: Aleksander Napora i Danuta Popis, akompaniatorem Paweł Konieczka. W nowym lokalu Ogniska Muzycznego była duża sala, która służyła baletowi – uczestnicy pracowali w trzech grupach wiekowych, dwa razy w tygodniu, w innych dniach w tej sali odbywały się lekcje teorii. W latach 60 tych nastąpił renesans gitary klasycznej, a do prowadzenia tego instrumentu przygotowywał na kursach wakacyjnych Ludowy Instytut Muzyczny w Łodzi. I tak w 1966 roku zaczęła pracę klasa gitary, którą początkowo prowadził Konrad Wieczór później Jerzy Pulsakowski. W ośmiu pomieszczeniach lekcyjnych pracowali od rana do późnego wieczora nauczyciele fortepianu, skrzypiec, akordeonu, mandoliny, gitary, chóru, orkiestry, zespołów instrumentalno – wokalnych, baletu, ogólnie liczba uczniów wahała się w granicach 250 – 300 osób. Administrację i obsługę stanowiły trzy osoby: dyrektorka (równocześnie nauczycielka fortepianu), sekretarz i księgowa w jednej osobie Zofia Olesiak oraz jedna sprzątaczka. Uczniowie byli bardzo zdyscyplinowani, a współpraca z rodzicami doskonała. W 1967 roku klasę skrzypiec poprowadziła Daniela Wojtyłowicz, była absolwentka Ogniska. W 1971 roku odeszła na emeryturę Anna Wróblewska, a jej miejsce zajął Bogusław Stolarski. Ten młody, energiczny muzyk spowodował, że w 1972 roku powstała w Malborku szkoła muzyczna I stopnia, a bazą dla nowej szkoły byli najzdolniejsi uczniowie Ogniska Muzycznego. Do 1989 roku pracowało, często oddając przygotowanych uczniów Szkole Muzycznej. Była to zgodna, korzystna i dobra współpraca, jednak w 1989 roku Ognisko Muzyczne zostało rozwiązane z wielką szkodą dla kształcenia muzycznego większej ilości uczniów. Dawało także możliwość dodatkowej pracy dla nauczycieli i służyło umuzykalnianiu społeczeństwa i jak sama nazwa wskazuje „płonęło ogniem” szeroko pojętej kultury.

    Państwowa Szkoła Muzyczna I st. w Malborku została założona 1 października 1972 roku z inicjatywy Bogusława Stolarskiego, który był pierwszym dyrektorem  tej szkoły. Mieściła się ona pierwotnie w budynku przy ul. Poczty Gdańskiej nr 3. Z biegiem lat Państwowa Szkoła Muzyczna rozwijała się, przybywało uczniów i nauczycieli. Zaczęło brakować pomieszczeń do nauki.

Bogusław Stolarski – prężnie działający dyrektor powstałej Szkoły Muzycznej zainicjował przeniesienie szkoły w 1976 roku do nowo zaadaptowanego na ten cel budynku – willi przy ul. Kopernika nr 1. Nie było to łatwym zadaniem utworzyć pomieszczenia klasowe w nowo powstałym obiekcie, ponieważ była to willa typu mieszkalnego.

     Wymagała gruntownej przebudowy z dużych pomieszczeń na mniejsze, z których powstały sale lekcyjne. B. Stolarski włożył w to przedsięwzięcie wiele energii, wysiłku i dobrej woli doglądając osobiście wszystkich prac związanych z przebudową szkoły i przy współudziale władz miejskich utworzył Państwową Szkołę Muzyczną, która przetrwała i działa do dnia dzisiejszego. Powstała więc w ten sposób Szkoła Muzyczna, która posiadała dwa budynki. Państwowa Szkoła Muzyczna w Malborku posiada następujące klasy: fortepianu, akordeonu, skrzypiec, wiolonczeli, gitary, fletu, klarnetu, saksofonu a od niedawna także trąbki i perkusji. Do roku 1998 posiadała również klasę waltorni  oraz co było do pewnego stopnia ewenementem w szkole muzycznej I stopnia – klasę śpiewu solowego. Dyrektor B. Stolarski dbał o to, żeby rezultaty nauczania nie pozostawały tylko w obrębie murów szkoły. Wyszedł z koncertami młodzieży do społeczeństwa Malborka, organizując je w instytucjach, szkołach, urzędach. Koncerty cieszyły się powodzeniem widowni. Niejednokrotnie brali w nich udział dyrektor i nauczyciele szkoły. Koncerty te organizowano z okazji rocznic i świąt okolicznościowych miasta Malborka. Ponieważ Szkoła Muzyczna nie miała sali koncertowej, zwróciła się do dyrekcji Zamku w Malborku, która udostępniła szkole swoje zabytkowe, wspaniałe wnętrza komnat, w których odbywają się konkursy, przesłuchania, koncerty i występy uczniów i nauczycieli Szkoły Muzycznej.

Co dwa lata począwszy od 1972 odbywają się w Zamku Międzywojewódzkie Przesłuchania Skrzypiec i Altówki, których organizację przejął po Bogusławie Stolarskim następny dyrektor Szkoły Muzycznej – Tadeusz Przybolewski. Brała w nich udział utalentowana młodzież z całej Polski. Odbywały się też występy uczniów w ramach „Wieczorów Czwartkowych” cieszące się powodzeniem u publiczności malborskiej oraz popisy uczniów Szkoły Muzycznej z okazji zakończenia roku szkolnego. Taki stan rzeczy zachował się do dnia dzisiejszego. Państwowa Szkoła Muzyczna koncertowała również poza granicami kraju wyjeżdżając do Bułgarii, Rumunii, Węgier, Francji oraz Rosji. Uczniowie Szkoły Muzycznej brali również udział w występie związanym z Turniejem Miast w 1988 roku między Malborkiem a Brzegiem. Program był transmitowany przez Telewizję Polską na żywo. Pedagodzy Państwowej Szkoły Muzycznej w Malborku posiadają wysokie kwalifikacje zawodowe mając ukończone wyższe studia muzyczne z przygotowaniem pedagogicznym, inni z racji młodego wieku są aktualnie w trakcie ich realizowania. Pracują ambitnie i z zaangażowaniem. Mury Państwowej Szkoły Muzycznej w Malborku opuściło wielu absolwentów, którzy kontynuowali naukę w Państwowej Średniej Szkole Muzycznej w Gdańsku i Elblągu, w Akademii Muzycznej w Gdańsku oraz w Wyższej Szkole Pedagogicznej w Bydgoszczy i w Olsztynie na wydziale Wychowania Muzycznego. Inni natomiast zdali pomyślnie egzaminy do Teatru Muzycznego w Gdyni, Opery Bałtyckiej i Teatru Wielkiego w Łodzi pracując w charakterze wokalistów.

W organizowanych przez Ministerstwo Kultury i Sztuki szkoleniach Szkoła Muzyczna uczestniczy nadal aktywnie. Nauczyciele chętnie biorą w nich udział podwyższając swoje kwalifikacje zawodowe. Państwowa Szkoła Muzyczna w Malborku bierze corocznie udział w konkursach i przesłuchaniach organizowanych przez Wydziały Kultury i Sztuki w Gdańsku i w Elblągu, których wykonawcy – uczniowie szkoły, zdobywają nagrody i wyróżnienia. Dyrekcja Szkoły Muzycznej dba o wszechstronny rozwój kultury wśród młodzieży szkolnej organizując wyjazdy na spektakle teatralne i operowe do Gdańska i Gdyni, które cieszą się dużą frekwencją i powodzeniem wśród młodzieży. Nad całością czuwa Danuta Kuczewska – dyrektor Państwowej Szkoły Muzycznej w Malborku od 1991 roku, która kieruje prężnie i sprawnie organizacją szkoły, jest pełna energii i optymizmu w rozwiązywaniu bieżących spraw i jej wszystkich problemów. Po dwudziestu latach istnienia tej ambitnej placówki muzycznej, w roku 1992 PSM I st. w Malborku doczekała się chlubnej uroczystości nadania jej imienia wielkiego muzyka – kompozytora, patrioty, polityka, sławnego i zasłużonego Polaka – IGNACEGO JANA PADEREWSKIEGO.

Dyrektorzy szkoły:

Dyrektorzy Lata pracy
Bogusław Stolarski 1972 – 77
Tadeusz Przybolewski 1977 – 90
Joanna Brożyńska 1990 – 91
Danuta Kuczewska 1991 – do chwili obecnej